If you are an experienced traveller – you probably know it, you might have even learnt it the hard way. But if you are new to road hardships, these safety travel tips will help you avoid some unpleasant or potentially dangerous situations that MAY happen while travelling to Bolivia (and not only!). They are based mostly on a common sense, sometimes on stories of other travellers but mostly on my own experience. I am not a risky person by nature but nowadays, being far away from my family, I need to make sure they know I am taking a good care of myself. After all, I don’t want to worry anybody! So I stick to one rule: better safe than sorry!

Podróżuj za dnia. Większość autobusów dalekobieżnych kursuje w nocy, aby uniknąć korków i wysokiej temperatury. Jednak drogi w Boliwii dalekie są od bezpiecznych, a wieku kierowców w tym kraju prowadzi nierozważnie, dlatego tez większość wypadków drogowych zdarza się właśnie nocą lub wczesnym rankiem. Niekiedy jeden kierowca musi zachować czujność przez 13 godzin, a wszyscy wiemy, ze to nie jest łatwe…/ Travel by day. Most busses leave in the evening to avoid traffic and hot temperatures. However, Bolivia’s roads are far from being safe and some drivers in this country are irresponsible and unpredictable, therefore the most road accidents happen at night or early in the morning. Some long – distance busses have only one driver that needs to stay alert for 13 hours. And we all know, that is not easy…

I prefer to travel during the day, enjoying wonderful views. Sometimes the scenery freezes blood in my veins, but I do prefer to see it. And that means that driver can sees it too. Besides, being stuck in road blockades during the day is much better than at night.

Jako pieszy – miej oczy i uszy zawsze otwarte, również z tylu głowy. Chodniku w miastach są popękane, a dziury zdarzają się w najmniej oczekiwanych miejscach. Czerwone światło działa na kierowców (szczególnie taksówek i autobusów) jak płachta na byka, wiec jeżeli musisz przejść przez jezdnie, to biegiem!/ As for pedestrians – keep your eyes open and set on the ground, and stay alert all the time. There are cracks and hols in the pavements in the most unexpected places and red light for some drivers means – go (just like a read cloth for a bull;) So, if you need to cross the street – run for your life!

Koniecznie wykup dobre ubezpieczenie zdrowotne. Uwierz mi – nie chcesz skończyć w publicznym szpitalu, a te prywatne sporo kosztują. W razie potrzeby, jedz do najlepszego – wszystkie szpitale są drogie, ale niektóre są lepsze inne gorsze./ Make sure you got a good health insurance before coming to Bolivia. Believe me – you don’t want to end up in a public hospital and private ones cost dearly. Go to the best one – they are all expensive but some are nicer than the others.

Przed podrożą wykonaj wszystkie potrzebne szczepienia oraz badania kontrolne. Jedyna obowiązkowa szczepionka to ta przeciw żółtej febrze, ale warto zaszczepić się również przeciw wirusowemu żółtaczce typu A i B, cholerze i tężcowi./ Get your vaccinations and all checkups done at home, before you travel. Bolivian law currently requires you to show proof of a yellow fever vaccination upon arrival. You should also consider getting vaccinated against Hepatitis A, cholera and tetanus before you travel.

Bądz ostrożny przy zapisywaniu się na wycieczkę do jaskini, kopalni, a góry. Boliwijczycy przestrzegają innych norm bezpieczeństwa, a czasem jedyna linia ratunkowa okazuje się ręka twojego przewodnika. Zawsze dopytaj się, co dana wyprawa obejmuje. Zadaj sobie pytanie: czy dam radę? Czy warto ryzykować?/ Be cautious when signing up for a trip to the cave or old mine or even in the mountains. Bolivians have usually different safety standards and sometimes the only safety rope you get is your guide’s hand. Always ask what the activity will involve you to do. Also ask yourself – can I do it? Is it worth it to take a risk? Listen to your intuition and don’t let the others to talk you into something you are not sure of.